Logo




Patiënt: de afgunstige Boekenbeursbezoeker

Recept: Brieven aan een jonge dichter van Rainer Maria Rilke

De aanblik van de boekentsunami die over de beurstafels trekt, stemt niet iedereen vreugdevol over zoveel cultuurgoed. De veelvraatlezer raakt gefrustreerd van de wetenschap dat er hier nooit tegen op te lezen valt. In vorige eeuwen waagden Britse adellieden en Amerikaanse oliebaronnen zich nog wel eens aan de opdracht om van ieder boek een exemplaar in huis te halen. Nu is geen vorm van waanzinnigheid zo bedwelmend om dat nog haalbaar te doen voorkomen.

De spaarzame lezer zal een weeklaag doen opstijgen dat kwaliteit verzuipt in kwantiteit. Hij zal de Middeleeuwen in herinnering brengen toen het hebben van drie boeken een onmetelijke rijkdom veronderstelde.

Van een heel ander chagrijn is de schrijver die door de wereld miskend wordt. Hetzij omdat hij niet gepubliceerd raakt, hetzij omdat niemand je leest. Daar loop je dan, te midden van de halfbakken talenten, omsingeld door je eigen vragen: ‘Waarom zij wel, en ik niet? Is het omdat ik geen mooie voorgevel heb? Zien ze dan niet in dat ik geniaal ben? Is het omdat ik te eerlijk voor ze ben? Niet modieus genoeg?’

De boekendokter wil niet hooghartig zijn over deze patiënten. Miskenning kan pijn doen. En daarnaast, deze getormenteerde ziel kan het schrijvend equivalent van Vincent van Gogh zijn. Maar goed, dat je geniaal wordt bevonden lang nadat je een einde hebt gemaakt aan je miserabel leven; ook zoiets.

Een hart onder de riem tegen ’s werelds loon is dan ook verkrijgbaar in een snelle en effectieve dosis, namelijk Brieven aan een jonge dichter van Rainer Maria Rilke (1875-1926). Rilke schreef (samen met Paul Celan en Friedrich Hölderlin) de meest doorvoelde en dwingende poëzie die in de Duitse taal vervaardigd is. Hij schreef ook het prozawerk De aantekeningen van Malte Laurids Brigge, een bijzondere collectie van herinneringen en bespiegelingen van een jongeman, ronddolend in Parijs. Het soort klassieker waardoor je benieuwd raakt hoe de huidige literaire kritiek erop zou reageren.

In de Brieven reageert Rilke op de vraag om advies van een jonge man die twijfelt tussen leger en literatuur. Hoe weet je wanneer je goed bezig bent, hoe raak je in die tijdschriften, wat moet je met ironie en lichamelijkheid in de letteren?

Rilkes brieven zijn een pleidooi voor authenticiteit, een oproep om literatuur slechts een zaak van de meest nobele motieven te maken. Publiceren, erkenning, verdienste, het is allemaal maar ondergeschikt aan de roeping zelf. Lees dit, en u weet weer waarom en hoe het moet.

Of het valt vies tegen, en dan kunt u nog altijd op internet er over lopen klagen. En wie al te veel geld aan boeken heeft uitgegeven: hier is een Engels versie te vinden.

TAGS: