Logo




Patiënt: de ouderwetse flamingant

Recept: Alfa Amerika van Jan van Loy

Hardwerkend, trots, gastvrij, plantrekkers, levensgenieters, eerlijk en bescheiden bovendien. U weet wel over welk volk de boekendokter het nu heeft. Inderdaad: de Schotten. Of de Catalanen. De Turken zullen zich ook wel kunnen vinden in bovenstaande kenmerken. Vlak de Mongolen niet uit. En de Polen, ook niet vies van een dag goed doorpakken en ’s avonds hartelijk wezen zijn met zijn allen.

U snapt het al: ieder volk denkt zo min of meer hetzelfde over zichzelf. En dat dan vooral om zich te onderscheiden van andere volkeren. Nu ja, dat met die gastvrijheid kan nogal eens gaan eroderen wanneer al dat harde werken een zekere mate van welvaart tot stand heeft gebracht.
Met alleen wat kenmerken opsommen, kom je er natuurlijk niet als volk. Daar moet ook wat geschiedenis (al dan niet verzonnen) bij, een beetje kapitaal (al dan niet elders gejat) en een flinke dot cultuur (hoog en laag, maar hoog gaat het langste mee.)

Nu was de negentiende eeuw een goede tijd voor zowel de roman als de natiestaat. Niet verwonderlijk dat die twee nogal eens een samenwerking aangingen. In Vlaanderen kennen we in dat kader natuurlijk het werk van Hendrik Conscience. Niet de minste der scribenten, we hadden het veel erger kunnen treffen, maar toch, De leeuw van Vlaanderen. Het is niet zijn beste.

Nu was er onlangs wat gedoe over een van zijn romanpersonages en een plein dat naar hem vernoemd is. We gaan die discussie hier niet herhalen maar de tegenstelling tussen oude en nieuwe cultuur vindt de boekendokter maar benevens de kwestie. Ieder jaar zou er wel een roman of dichtbundel mogen benoemd worden die op dat moment de volksaard het meest benaderd.

Jan van Loy (1964) schreef zo’n boek: een cultuurstudie-in-romanvorm, geheten Alfa Amerika. Vier verhalen vertelt hij daarin, alle vier belichten ze een aspect van Vlaanderen. En dan vooral die kantjes die uitgegroeid zijn onder invloed van die grote cultuurfabriek die we de Verenigde Staten noemen. Aan bod komen handelsgeest, rockmuziek, doorgeslagen entertainment en dat even hoopgevende als afschuwelijke gevoel dat je alles kunt worden wat je maar wil.

In een mengvorm van journalistiek, cultuursociologie, satire en thriller toont Van Loy u de Vlaming. Niet in de vorm van een lofzang, maar van een lachspiegel. En kritiek mengen met spot, dat zouden meer mensen mogen doen.

TAGS:

1 Antwoord op “Patiënt: de ouderwetse flamingant”

  1. Alysa Zegt:

    Dacht dat de “Leeuw van Vlaanderen” van Hendrik Conscience wél een goed boek is, nuja hij heeft er misschien betere geschreven, ik weet dat niet, heb er geneen van hem gelezen. Zou toch eens graag die “Leeuw” lezen, weet ook dat Hendrik Conscience die “Leeuw” (en nog wel andere boeken, dacht ik) schreef voor de eenheid van België, maar dat wist u vermoedelijk reeds !