Logo




Patient: Winnares Elite Model Look 2011

09 / 12 / 2011

Recept: Eten op zijn Vlaams door Louis Paul Boon

Een vijftienjarige uitvoerig bekritiseren en bespotten om haar uiterlijk; dat grenst toch aan het misdadige? Toch is dat precies wat de Zweedse Julia Schneider overkomt de laatste dagen. Nog maar net werd bekend dat ze de Elite Model Look 2011 had gewonnen, of de wereld plaste over heen. Haar armen te hoekig, een boezem ontbreekt, een lichaam in de vorm van een lolly. Hopelijk heeft ze de komende tijd weinig zin om het internet op te gaan. En er wordt al zoveel geld uitgegeven tegen cyberpesten.

lees meer …

Patiënt: De afgematte boekenbeursbezoeker

11 / 11 / 2011

Recept: Echt zien van Bas Heijne

Boekendokters van verschillende komaf en vooropleiding hebben de afgelopen weken de slenterende Boekenbeursgangers bijgestaan met literaire consulten. Honderden mensen in nood hebben verteld over wat hun mankeerde. Als de wachtkamer vol zat met patiënten die toegaven ‘niet van lezen te houden’ of ‘echt geen tijd te hebben om nog in een boek te duiken ’s avonds’, moest de arts van wacht zich verbijten.

Onze opleiding verbiedt uitvallen maar soms was de verleiding groot om de zeurpiet (vooral de zelfgenoegzamen die het zogezegd te druk hadden)  toe te tanden met: ‘Wat in Homerus’ naam doet u dan hier?!’.

Werkelijk, de boekendokter ziet zichzelf ook niet rondlopen op een zwembadbeurs. En geen tijd? Ja, de boekendokter zou soms wat vaker een baantje moeten trekken in plaats van zijn lichaamsbeweging te beperken tot een rondje bed-kabinet-bed. Maar u zult hem niet horen zeggen dat hij geen tijd heeft. Er valt altijd wel een uurtje Facebook of uit-het-raam-staren af te snoepen.

Gelukkig waren er nog genoeg veellezers die hun letterenhonger niet gestild maar net aangewakkerd zagen op de beurs. Wat nu? Men moet nu niet gaan lezen om slechts een berg van gekraakte ruggen en ezelsoren achter zich te laten. Literatuur die gebruikt wordt om een muur van boeken op te werpen tussen lezer en wereld, dat is zoals eten om te sterven aan overgewicht.

Iemand die weer eens het stof afneemt van de vraag ‘Moeder, waarom lezen wij?’ is de Nederlandse criticus en schrijver Bas Heijne. Let op, daar is meer inspanning voor nodig dan u vermoedt. De hartstochtelijke lezer zal hautain een gaapreflex onderdrukken, de academicus zal voetnoten missen en de schrijver zal zich aangevallen voelen. In de essaybundel Echt zien vraagt Heijne zich af waarom we al die romans eigenlijk blijven aanschaffen. Alleen escapisme of vermaak volstaat natuurlijk niet als reden. Een trappist of een potje scrabble is daar beter voor geschikt.

Heijne is om dit boek zowel afgekraakt als bejubeld; dat is altijd een goed teken. Of hij erin slaagt de vraag te beantwoorden die aan de basis legt van dit werk, laat de boekendokter in het midden. Maar het vanzelfsprekende moet van tijd tot tijd bevraagd worden. Het durft anders wel eens te veranderen in het onbespreekbare.

Het medicijn is in ieder geval geschikt om in te nemen voor en na consumptie van iedere roman. Opgelet: bij thrillers, kookboeken en sekshandleidingen kan dit contraproductief werken.

Patiënt: Wie het niet meer ziet zitten met Europa

07 / 11 / 2011

Recept: Dokter Zjivago van Boris Pasternak

De dag dat de goudstandaard werd losgelaten, veranderde de wereld in plasticine. Vroeger betaalde je met geiten, toen met goud, daarna met een briefje waarmee je dat goud kan ophalen, vervolgens met een briefje waar je andere briefjes kon krijgen. En mede daardoor betalen ze nu in Griekenland weer met kleinvee.

Omdat geiten nogal lastig zijn in verband met wisselgeld, proberen Europa en de Verenigde Staten de briefjes veilig te stellen. Daarbij is het opvallend dat er weinig straffen vallen. Ja, de wereld is van plasticine geworden, maar dat betekent niet dat je er een potje van moet maken.

Velen willen daarom een andere wereld en dus gaan ze in een tent zitten. Anderen zeggen dat Europa de schuld is van alles. In ieder geval zijn er veel mensen die de wereld drastisch willen gaan herkneden.

Maar de boekendokter heeft weinig vertrouwen in drastische veranderingen. Revoluties, sprongen voorwaarts, muren, invallen… Oh, zeker hebben ze hun aantrekkingskracht. Maar wat ze te veel hebben aan charisma, compenseren ze met dood, vernieting of morel wondrot.

Wat gas terugnemen dus, beste bashers en verontwaardigden. Een boek geschikt om op de rem te laten rusten is de klassieker Dokter Zjivago (1958) van de Russische Nobelprijswinnaar Boris Pasternak (1890 – 1960), misschien wel de laatste negentiende-eeuwse roman wat betreft opzet, intentie en leestempo.

Pasternak beschrijft een myriade aan personages rondom de dokter uit de titel. Het tijdsvak is een van de woeligste van uit de Oost-Europese geschiedenis: een burgeroorlog, een revolutie en een wereldoorlog ontwortelen voorgoed de Rus.

Hoewel het boek niet uitgesproken kritiek levert op het communisme, mocht de schrijver het niet uitgeven. Want Pasternak komt op voor het individu en beschrijft hoe die vertrappeld wordt als volk en verandering vooropgesteld worden.

Terwijl buiten de paarden galopperen en geweren knallen, zitten binnenskamers mensen te huilen om liefdes, dromen en de misverstanden daaromtrent.

De revolutionaire ideologieën vliegen je om de oren terwijl ze volstrekt ongeschikt te zijn om je eigen leven in te richten. Meedeinen op de golven van de geschiedenis en proberen niet kopje onder te gaan, is het enige wat de personages rest.

De roman heeft tijd nodig om geconsumeerd te worden, door de weidse opzet en het fragmentarische karakter ervan.  Dat maakt het boek dan ook zeer geschikt voor wie zijn bloed voelt kolken en de wereld wil herinrichten; geduld en zelfreflectie is dan geboden.

In te nemen tijdens het kamperen of voor het kankeren.

Patiënt: SM-priesters

11 / 03 / 2011

Recept: De werken van Eduard Limonov

In de Leie dreef het lichaam van de deken van Kortrijk. Hij werd al een tijd vermist. Het vermoeden van zelfmoord is bevestigd. In de weken tussen verlies en vondst van de man verschenen artikelen over het dubbelleven van de geestelijke. Hij zou niet alleen de Heer loven maar ook betalen voor sadomasochistische seks. En God zeide: Laat Ons mensen maken, naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis.

lees meer …

Patiënt: De vastende presentoren in het Glazen Huis

14 / 12 / 2010

Recept: De hongerkunstenaar van Franz Kafka

Nachten verlengen zich en mensen gaan om zich heen kijken. Het is bijna Kerst en alles is onhandig. Er moeten cadeautjes gezocht voor mensen die alles al hebben, wensen verstuurd naar familieleden die je alleen van handschrift kent, en dat vale liefje moet nu echt de wacht aangezegd.

Kou en duisternis herinneren de verwenden van lot eraan dat pijn niet gelijk verdeeld is in deze wereld. Dat besef kweekt lichtalcoholisch defaitisme of fleecewarme filantropie. Bij beide aandoeningen wordt de portefeuille opengezet. In het laatste geval komt het geld een ander ten goede. Niets menselijks is de openbare omroep vreemd en daarom wordt zo veel mogelijk geld ingezameld voor weeskinderen die hun ouders hebben verloren aan aids. lees meer …

Patiënt: de wachtende asielzoekers

06 / 12 / 2010

Recept: Play van Samuel Beckett

De boekendokter vroeg de taxichauffeur waarom hij naar België was gekomen. De man woonde er al veertien jaar. Zijn antwoord: ‘Dat moet u aan de mensensmokkelaar vragen. Soms had hij paspoorten voor Duitsland, soms was het België.’ Nu speelt toeval in ieders leven een rampzalige dan wel glorieuze rol, maar voor wie zijn geboortegrond te kil of te zompig vindt, steekt het lot graag een tandje bij. lees meer …