Logo




Patiënt: De luisteraars van StoryFM

01 / 04 / 2012

Recept: De geruchten van Hugo Claus

Vlaanderen is een radiostation rijker. Die voornamelijk Nederlandstalige muziek zal draaien. Nu ja, veel Zjef Vanuytsel of Het Zesde Metaal moeten we niet gaan verwachten. Het gaat om zogeheten Vlaamse songs. Een genre dat blijkbaar een anderstalig woord nodig heeft om beschreven te worden. Kortom, liedjes die ook wel bekend staan als schlagers. Het zijn goede tijden voor het Vlaamse zelfbewustzijn; deze zender was dus te verwachten.

Het is een zender rond het tijdschrift Story. Dat betekent allicht ook veel aandacht voor het leven van mensen die vaak veel aandacht krijgen. Noem het tabloidjournalistiek, roddels, sensationalisme of ‘gezever van de boekjes’ – voor het merendeel is de informatie gebaseerd op een bron die minder aandacht krijgt dan diegene waarover die informatie handelt. Dat wordt vervolgens op papier gedrukt of de radiogolven in gestanst ten behoeve van mensen die er niet van zouden dromen ooit zo in het middelpunt van de belangstelling te staan.

In dat soort nieuws wemelt het van zinsneden als: ‘zegt iemand uit naaste kring’, ‘beweert men’, ‘aldus een vriend van de familie’, ‘volgens de bezoekers van het café’.

Een mens die nooit roddelt, is dood. Of een pilaarheilige. Mensen die op regelmatige basis een hoop roddels binnen willen krijgen over mensen die ze waarschijnlijk nooit zullen ontmoeten; daar mankeert toch wat aan.

Dat ‘van horen zeggen’ een dubieuze, en zelfs gevaarlijke basis is om je op te baseren, komt in weinig romans zo duidelijk naar voren als in De geruchten van Hugo Claus (1929 – 2008). In Claus’ laatste meesterwerk komt een Congo-veteraan terug naar zijn geboortedorp. Zijn moeder had tijdens de Tweede Wereldoorlog warme gevoelens voor een verkeerde man gehad. Daar wordt nog steeds over geroddeld. De veteraan moet zich verbergen. Men moet opletten met geruchten, ze kunnen zo snel waarheden worden – dat is de teneur. En inderdaad, op absurde maar magistrale wijze evolueert alle kwaadsprekerij naar kwaadaardigheid.

Zoals vaker bij Claus wordt niemand gespaard. Al krijgt clerus, kleinburgerij en de ons-kent-ons-regelaars er het meest van langs. Wat troost, hoe schamel ook, is te vinden in de liefde.

Leg de boekjes toch even aan de kant voor deze roman, Story-fans. De boekendokter belooft u: seks, drank en achterkamertjes; het zit er allemaal in.

Patiënt: Aartsbisschop Léonard

26 / 10 / 2010

Recept: “120 dagen van Sodom” van Markies de Sade

Soms krijgt de boekendokter patiënten in de spreekkamer tegen wie hij liefst zou blaffen: ‘JA, HOE ZOU DAT NU KOMEN?’. Gevalletje: ‘Dokter, het doet pijn als ik hierop druk.’ ‘Niet meer op drukken, meneer, en dat dagelijks.’

Maar goed, in de beste antibiotica-traditie schrijf je soms iets voor om van het gezeur af te zijn. En in uw geval, André Léonard, begint het zulke vormen aan te nemen dat uw titel Mgr. beter geschreven kan worden als Migraine in plaats van Monseigneur.

Toen Hoofdapotheker Hugo Claus besloot een einde te maken aan zijn leven, vond uw voorganger Danneels het gepast om even de soutane te lichten en op de rouwkransen te plassen. Claus was een lafaard.

Was het niet zo smakeloos, het zou vertederend zijn geweest. Een verkruimelend instituut dat nog een laatste keer de banvloek uitroept over een van hun felste tegenstanders. De boekendokter dacht dat Danneels de laatste aartsbisschop was die nog op enige serieux kon rekenen buiten de kerkmuren. Daarna zou geloof, althans het cultuurkatholieke, een privékwestie worden. Een excuus om iemand op een feestelijke manier in het leven, het huwelijk of het graf te duwen. lees meer …

Patiënt: Vlaamse priesters die naar Nederland verhuizen

01 / 03 / 2010

Recept: “Omtrent Deedee” van Hugo Claus

Je bent er vogelvrij

Omdat er alles kan

Zo dichtbij

En toch zover

Is Amsterdam.’

Dat zong de Antwerpse kleinkunstenaar Kris De Bruyne decennia geleden over de Nederlandse hoofdstad. Hij noemde het een schuilplaats.

lees meer …